In juli 1942 is Siegfried van den Bergh samen met zijn vrouw Henriette naar Westerbork gedeporteerd. Na jaren van ontbering in de concentratiekampen Westerbork, Theresienstadt, Auschwitz en Gleiwitz keerden ze terug. In het najaar van 1945 werd zijn aangrijpende getuigenis Deportaties gepubliceerd. Dit belangrijke historische document is een van de eerste ooggetuigenverslagen van de kampen en biedt een ongefilterd inzicht in de gruwelijke realiteit van de Holocaust. Van den Berghs sobere en prachtig geschreven relaas is een noodzakelijke herinnering aan de Tweede Wereldoorlog en benadrukt de menselijke veerkracht te midden van ondenkbare wreedheden.

ISBN: 9789044657388 – UItgeverij Prometheus – Aantal pagina’s: 120 – Non-fictie

5 van de 5 sterren — Isolde

Recensie in één zin

‘Een van de meest indrukwekkende boeken die ik las in 2024, een ooggetuigenverslag dat zo kort na de Tweede Wereldoorlog is geschreven en verschenen.

Wat heb ik aan dit boek?

Wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd is gruwelijk en mag nooit weer gebeuren. Af en toe moet je even stilstaan bij de oorlog en is het goed om mensen met de neus op de feiten te drukken. Het bijzondere aan Deportaties is in de eerste plaats dat dit een verslag is van iemand die zelf als slachtoffer in verschillende concentratiekampen is geweest en ze (gelukkig) allemaal overleefd heeft. In de tweede plaats is dit een boek dat echt kort na de oorlog al voor het eerst is verschenen, in november 1945. Een tijd waarin Europa nog niet toe was aan opbouwen en verwerken en waarin slachtoffers van de nazi’s vaker niet dan wel hartelijk werden verwelkomd bij hun terugkeer.
Deportaties is een huiveringwekkend verslag en doet je realiseren wat er is gebeurd. En dat is, ook tachtig jaar na dato, nog steeds niet te bevatten.
— Isolde

Schrijfstijl

Deportaties is oorspronkelijk al in november 1945 verschenen. Deze nieuwe uitgave uit november 2024, is enigszins herschreven naar het taalgebruik van onze tijd. Opvallend is dat Van den Bergh zijn verhaal afstandelijk opschrijft, alsof hij alles van een afstandje beschouwt en zelf niet betrokken was. Overigens is dat begrijpelijk, maar mogelijk ook tekenend voor de stijl van dit tijd.
De wetenschap dat de auteur beschrijft wat hem en zijn vrouw is overkomen, zorgt er meermalen voor dat de rillingen over je rug lopen. Het is onbegrijpelijk dat het zolang heeft geduurd voordat de maatschappij naar waarde heeft geschat wat de slachtoffers van onder andere de concentratiekampen hebben moeten doorstaan.
Het voorwoord van ‘Deportaties’ is geschreven door Roxane van Iperen, die zelf meerdere romans heeft geschreven die zich afspelen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Haar voorwoord versterkt de impact en belang van dit boek.
— Isolde

Passage uit het boek

‘De commissie moest zich de ogen hebben uitgekeken over zoveel goedheid en zoveel levensvreugde voor Joden in het Derde Rijk. Ik geloof niet, dat zij er zijn ingevlogen.
Eind september gingen grote transporten naar Auschwitz, 25.000 van de 25.000 inwoners van Theresienstadt werden gedeporteerd. Ik neem aan dat dit het gevolg was van de mislukte Verschönerungsaktion.’
De Barneveldgroep, meest Nederlandse intellectuelen, was begin september in Theresienstadt aangekomen. Wij hadden er aangenaam gezelschap bij gekregen; de kamer was vaak tot berstens toe vol met nieuw aangekomen kennissen, die nog geen vaste voet hadden kunnen krijgen. Mijn vrouw en ik hielpen waar mogelijk; borden, messen en eetschalen werden uitgeleend, kleren en dekens verschaft aan mensen die hun bagage nog niet hadden.’

Voor wie is dit boek?

Eigenlijk is Deporaties verplichte kost voor alle (jong)volwassenen om te zorgen dat dit deel van de geschiedenis altijd bekend blijft.
— Isolde

Voor vrouwen of mannen?

Hoe dik is de pil?

Bekijk deze visuele boekrecensies ook eens

Recensie: Sophie en Joop Citroen –…

Recensie: Martine Letterie & Saskia Halfmouw – Wij…