Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt het Joodse echtpaar Joop en Sophie Citroen van elkaar gescheiden. Hij wordt opgeroepen voor het Nederlandse leger, zij zoekt een onderduikadres in Nederland. Hun zoontje moeten ze achterlaten bij het verzet. Het Nederlandse leger is onvoorbereid en delft al snel het onderspit, Joop komt terecht in kamp Vught. ‘Ik ben ongedeerd, maar vrees deportatie,’ schrijft hij zijn vrouw. Sophie doet er alles aan hem te bezoeken, maar krijgt het niet meer voor elkaar. Later wordt hij gedeporteerd naar Auschwitz. Sophie is dan al begonnen aan een eindeloze tocht van onderduikadres naar onderduikadres. Overal moet ze zich aanpassen aan de gebruiken en wensen van de mensen die haar in huis opnemen, terwijl ze niet weet hoe Joop eraan toe is. Beurtelings vertellen ze over wat hun overkomen is, tot aan de onverwachte hereniging.

Het maakt Huwelijksmonologen 1940-1945 een uniek document over de Tweede Wereldoorlog, van twee mensen die tegelijkertijd steeds verder van elkaar verwijderd raken en door hun gedeelde lot steeds dichter naar elkaar toe groeien.

ISBN: 9789464522716 – Uitgeverij Cossee – Aantal pagina’s: 320 – Roman, non-fictie

5 van de 5 sterren – Isolde

Recensie in één zin

‘Een indrukwekkend en ontroerend boek, waarin een echtpaar vertelt over hun ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog.’

Hoofdpersonages

Joop en Sophie Citroen zijn getrouwd en hebben twee kinderen. Ze zijn Joods, dus als lezer weet je al direct dat zij niet veilig zullen zijn in de periode waarin het boek zich afspeelt. Onder tragische omstandigheden, die overigens los staan van de oorlog, komt hun oudste zoontje te overlijden. Het duurt ook niet lang voor de twee van elkaar gescheiden worden. Sophie heeft het geluk er niet Joods uit te zien en kan zich daardoor nog redelijk makkelijk bewegen. Ze gaat van onderduikadres naar onderduikadres. Joop komt via kamp Vught in Auschwitz terecht. Hij vertelt ook over hoe hij weer teruggekomen is in Nederland.
Sophie en Joop vertellen afwisselend hun verhaal. Het boek is chronologisch opgebouwd en eindigt een paar maanden na de bevrijding als de twee elkaar weer teruggevonden hebben.
— Isolde

Sfeer

Huwelijksmonologen 1940-1945 speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gaat over mensen op de vlucht, mensen die onderduiken en mensen die onder verschrikkelijke omstandigheden in concentratiekampen verblijven. Het boek is een ooggetuigenverslag.
— Isolde

Schrijfstijl

De passages geschreven door Sophie en Joop wisselen elkaar. Het zijn relatief korte passages en lezen vlot en snel. Joop en Sophie vertellen over hun ervaringen, toch doen ze dit met een zekere afstandelijkheid. Begrijpelijk overigens, ik kan me voorstellen dat dat een manier is om met de herinneringen om te gaan.
— Isolde

Passage uit het boek

‘Het was toch niet ongedaan te maken. De schaduw van de Jodenster op mijn kleren is ook op mijn hart gebleven. En die schaduw zal daar altijd blijven, zo lang als ik leef. Nu nog, na zo veel jaren, als ik in een zaal of in een groot gezelschap kom, voel ik me nog iemand met een ster op. Dat gevoel zal nooit weggaan. Zonder ster ben ik dus nooit meer. Hij is in mijn ziel of in mijn hart, met de naald en de draad waarmee ik hen hem opgenaaid, door me heen genaaid. Dat gevoel is bij mij ingegrift, zoals ook Joops kampnummer, dat in Auschwitz op zijn arm is getatoeëerd, steeds voor mijn ogen komt. Het nummer 188950 herhaalt zich zo verschrikkelijk vaak in mijn gedachten. Als hij ’s zomers een truitje zonder mouwen aanheeft, kan ik niet naar zijn arm kijken. Die arm is net een arm met lepra, die voor mijn gevoel is aangetast, en nummer 188950 is een wond. Het zit in mijn hoofd en gaat er nooit meer uit, evenmin als die tatoeëring van Joops arm verwijderd kan worden. Daardoor heb ik ook nooit meer echt plezier, zoals vroeger.’

Leesvoorschrift

Voor vrouwen of mannen?

Hoe dik is de pil?

Bekijk deze visuele boekrecensies ook eens

Recensie: Ben Schaafsma – De Loper

Recensie: Liz Luyben – Moord in kasteel de Haar